Wikia

Religie kennis Wiki

Bijbelse tegenstrijdigheden

7.203pages on
this wiki
Add New Page
Talk0 Share
Deel van een serie artikelen over het
Christendom
Christendom
..Pijlers
..Christelijke feesten

Christendom portaal

In de loop van de eeuwen hebben sommige theologen geconstateerd dat er in de Bijbel teksten staan die (naar de letter) met elkaar in strijd zijn. Hoewel kerkvader Augustinus er al een aantal heeft beschreven, zijn deze vooral vastgesteld en uitgebracht vanaf het meer wetenschappelijk gerichte bijbelonderzoek sinds de 18e en de 19e eeuw.[1][2][3] Deze tegenstrijdigheden worden gezien als een belangrijk bezwaar tegen de orthodox-christelijke opvatting dat de Bijbel het onfeilbare Woord van God is. Die opvatting wordt onder meer ontleend aan een aantal Bijbelteksten die aangeven dat de Schrift door God geïnspireerd is.[4][5]

Binnen de historische kritiek worden deze tegenstrijdigheden verklaard als verhalen die binnen verschillende religieuze tradities tot stand zouden zijn gekomen. De schriftelijke neerslag daarvan zou dan vaak in latere stromingen zijn samengekomen, waarbij (meestal anonieme) auteurs bestaande passussen zouden hebben bewerkt of verhalen hebben toegevoegd - soms als reactie op reeds bestaande teksten.[6][7]

Van (orthodox)-christelijke zijde kijkt men anders tegen deze tegenstrijdigheden aan en meent men binnen het raamwerk van de Bijbel daar goede verklaringen voor te kunnen geven.

OorzakenEdit

Bepaalde mechanismen of factoren liggen aan de basis van zulke tegenstrijdigheden; men maakt in de Historische Kritiek globaal een onderscheid tussen:[8]

  • Onbewuste fouten: bijvoorbeeld slordigheidsfouten zoals overschrijffouten en hoorfouten.
  • Goedbedoelde bewuste correcties: fouten die ontstaan omdat de kopiist zijn bron niet begrijpt en op eigen gezag wijzigt om het ‘begrijpelijk’ te maken.
  • Opzettelijke correcties met bijbedoelingen: het vervangen en inschuiven van woorden (interpolaties).

Typische handelingen die ten grondslag liggen aan deze contradicties zijn:[9][10][11]

  • herinterpretatie van de bron, of verdraaiingen van gegevens door religieuze vooronderstellingen,
  • latere toevoegingen (vgl. voorspellingen na de feiten),
  • de glorificering en verabsolutering van bepaalde geloofsaspecten door volgelingen heeft invloed op de verhaaltrant, de structuur en het bewerken van teksten (zie de narratologie),
  • duplicaties bij de ontwikkeling van de legenden (vgl. Het aantal engelen bij het graf van Jezus volgens de vier evangeliën),
  • het samenbrengen van verhalen uit verschillende religieuze tradities (vgl. de scheppingsverhalen in Genesis 1 en 2),
  • de kwetsbaarheid van orale tradities m.b.t. de accuratesse, zoals ruis door schriftelijk neerlegging lang na de feiten (cfr. Shannon–Weaver model),
  • negatie van voormalige bronnen of gegevens door de auteur(s), zoals het weglaten van een deel van een woord of zin (haplografie),
  • het herhalen van woorden (dittografie) en het verspringen van letters (metathese) in de informatieoverdracht,
  • onderscheidingsdrang of spontane creativiteit bij de auteur(s),
  • anachronismen inzake terminologie of schrift,
  • het slecht begrijpen of interpreteren van bronnen uit verschillende tradities (door taal- of cultuur-geografische verschillen).

Enkele voorbeelden Edit

In het Oude Testament Edit

De scheppingsverhalen: het ontstaan van de wereld[12][13]

  • Genesis 1: de mens is geschapen na de dieren
  • Genesis 2: de mens is geschapen voor de dieren

Genesis hoofdstuk 1 (het eerste scheppingsverhaal)[14]

  • God schept de planten (Gen 1, 11-12)
  • God schept de zon en de maan (Gen 1, 14-18)
  • God schept de dieren (Gen 1, 20-24)
  • God schept de mens, man en vrouw tegelijk (Gen 1, 26-27)

Genesis 2, 4b-25 (het tweede scheppingsverhaal)[15]

  • God vormde de mens (Oman1) (Gen 2, 7)
  • God liet bomen opschieten (Gen 2, 9)
  • God vormde alle dieren (Gen 2, 19)
  • God vormde uit een rib van de man, een vrouw (Gen 2, 21 -22)

In het Nieuwe TestamentEdit

De geboorte van Jezus[16][17]

Aantal engelen bij het graf van Jezus:[18]

  • Marcus: Een engel zit binnen in het graf (Marcus 16:1-7[19])
  • Matteüs: Een engel zit buiten op de steen van het graf (Matteüs 28:1-7[20])
  • Lucas: Twee engelen staan binnen in het graf (Lucas 24:1-8[21])
  • Johannes: aanvankelijk geen engelen, wat later twee engelen en Jezus binnen (Johannes 20:1-17[22])

De wet onderhouden of niet onderhouden?[23]

  • Matteüs 5:18: "Ik verzeker jullie: zolang de hemel en de aarde bestaan, blijft elke jota, elke tittel in de wet van kracht, totdat alles gebeurd zal zijn"[24].
  • Galaten (Paulus) 5:4: "Als u probeert door God als een rechtvaardige te worden aangenomen door de wet na te leven, bent u van Christus losgemaakt en hebt u Gods genade verspeeld."[25]
  • Romeinen (Paulus) 3:28: "Ik heb u er immers op gewezen dat een mens wordt vrijgesproken door te geloven, en niet door de wet na te leven."[26].

De stamboom van Jezus[27]

  • Volgens Paulus (circa twintig jaar na de dood van Jezus) is Jezus naar het vlees geboren uit het zaad van David ('ek spermatos Dawid'): "Van Zijn Zoon, (Die geworden is uit het zaad van David, naar het vlees;" (Romeinen 1:3, Statenvertaling[28])
  • Volgens Matteüs[29] en Lucas[30] (circa veertig jaar na de dood van Jezus) is hij geboren uit een maagd, hoewel Matteüs ook spreekt over Jezus als "zoon van David, zoon van Abraham" (Matteüs 1:1). Beiden stellen een geslachtsregister op (Matteüs 1:1-17, Lucas 3:23-38), dat echter strikt genomen dat van Jozef is, daar Jezus is geboren uit de Heilige Geest en Maria (Matteüs 1:18-20, Lucas 1:34-35). De stambomen zijn ook totaal uiteenlopend: de vader van Jozef heet volgens de ene Jacob en volgens de andere Elie. In twee verschillende reeksen komen deze samen bij Zerubbabel en Salatiël, lopen vervolgens weer uiteen, om via twee verschillende zonen bij David terecht te komen. Bij Matteüs zijn er 25 schakels tussen Jozef en David, bij Lucas zijn er 40 schakels.

De meest aanvaarde verklaring hiervoor luidt dat er een grote behoefte was om van Jezus een zoon van David te maken.

De opstanding van Jezus[31]

Versie Paulus (teksten opgetekend ca. 50 - 56 n.C.)

Bij Paulus staat er dat Jezus begraven is, dat hij de derde dag volgens de schriften verschenen is aan Petrus, aan de 12, aan 500, aan Jacobus, aan de apostelen en aan Paulus zelf. Dus geen vermelding van plaats of tijd, en geen leeg graf.

Versie Marcus-evangelie (teksten opgetekend ca. 70 n.C.)

Marcus vermeldt de begrafenis en het wikkelen in een lijkwade, door Jozef van Arimathea, met de 2 Maria's als getuigen.

De zondag gaan drie vrouwen naar het graf om hem te balsemen (hij was reeds gebalsemd door Jozef van Arimathea).

"De zon is juist op" (bij Johannes is het nog donker)

"De steen is weggerold"

Versie Matteüs-evangelie (teksten opgetekend ca 80 n.C.). Matteüs volgt gedeeltelijk Marcus, maar voegt er iets aan toe: het is een smetteloze lijkwade en een nieuw graf.

De zondag komen de 2 Maria's naar het graf (geen drie, zoals bij Marcus)

Er is een aardbeving (geen enkele van de drie andere evangelisten en geen enkele historicus of astronoom weet hierover iets)

Een engel daalt uit de hemel, rolt de steen weg en gaat buiten op die steen zitten. Bij Marcus zit er één engel in het graf)

Versie Lucas-evangelie (teksten opgetekend ca. 80 - 90 n.C.)

Heel vlug is er een verschijning van Jezus aan de leerlingen van Emmaüs, dan aan Petrus, en aan de elf. Hij toont zijn handen en voeten, hij eet voor hun ogen. Nog dezelfde dag vaart hij ten hemel. Er zijn dus geen verschijningen in Galilea. Met andere woorden, volgens Marcus en Matteüs zijn er alleen verschijningen aan de leerlingen in Galilea. Volgens Lucas kunnen er alleen geweest zijn in Judea.

Versie Johannes-evangelie (teksten opgetekend ca. 90 - 110)

Jozef van Arimathea heeft met 100 pond(!) welriekende kruiden het lichaam gebalsemd. Men vraagt zich af waarom die vrouwen (bij Mc en Mt) nog willen gaan balsemen, aangezien ze het gezien hadden.

Maria Magdalena komt nu alleen bij het graf (er is geen sprake van andere vrouwen).

Het is nog donker (bij Marcus was de zon net op).

Er is geen aardbeving (zoals bij Matteüs)

Er zijn geen engelen aanwezig (volgens de andere evangelisten wel)

De prediking van Jezus[32]

  • Volgens Matteüs, Marcus en de Handelingen begint Jezus te prediken nà de gevangenneming van Johannes de Doper (zie bv. de uitspraak in de Handelingen die daar aan Paulus wordt toegeschreven en duidelijk impliceert dat Jezus na Johannes kwam (19,4; vgl. ook 13,24).
  • Volgens Johannes begint Jezus te prediken vòòr diens gevangenneming. Dat Jezus en Johannes op een bepaald moment nog samen optraden, vindt men in Joh. 3, 22-24.
  • Volgens Lukas 7, 18-23 is het niet duidelijk dat Johannes reeds gevangen is, als hij zijn leerlingen naar Jezus stuurt, maar de vergelijking met Matt. 11, 2 suggereert dit wel; voor het begin van de prediking van Jezus, zie ook Matt. 4, 12-17. Voor Mc zie 1, 14.

Zie ook Edit


Bronnen, noten en/of referentiesEdit

Bronnen, noten en/of referenties:


  1. Etienne Vermeersch, "Van Antigone tot Dolly. Veertig jaar kritisch denken" - hoofdstuk "Vertoog over de god van het christendom", Antwerpen, Hadewijch, 1997.
  2. Robin Lane Fox, "De Bijbel: waarheid en verdichting". Uitgeverij Agon – Amsterdam, 1991.
  3. Peter Schmidt, De historische Jezus. Kunnen we er wel iets over weten?, Wonder en is gheen wonder - tijdschrift voor wetenschap en rede, 2002
  4. Elke schrifttekst is door God geïnspireerd en kan gebruikt worden om onderricht te geven, om dwalingen en fouten te weerleggen, en om op te voeden tot een deugdzaam leven, 2 Timoteüs 3:16 (Nieuwe Bijbelvertaling)
  5. Besef daarbij vooral dat geen enkele profetie uit de Schrift een eigenmachtige uitleg toelaat, want nooit is een profetie voortgekomen uit menselijk initiatief: mensen die namens God spraken werden daartoe altijd gedreven door de Heilige Geest., 2 Petrus 1:20-21 (Nieuwe Bijbelvertaling)
  6. Robin Lane Fox, De Bijbel: waarheid en verdichting, 1991, Agon – Amsterdam
  7. Peter Schmidt, De historische Jezus. Kunnen we er wel iets over weten?, Wonder en is gheen wonder - tijdschrift voor wetenschap en rede, 2002
  8. Walter Prevenier, "Uit goede bron - introductie tot de historische kritiek" - Uitgeverij Garant, 1997.
  9. Robin Lane Fox, "De Bijbel: waarheid en verdichting". Uitgeverij Agon – Amsterdam, 1991.
  10. Etienne Vermeersch, "Godsdienstgeschiedenis van het christendom" (UGent, 1996.
  11. Walter Prevenier, "Uit goede bron - introductie tot de historische kritiek" - Uitgeverij Garant, 1997.
  12. Etienne Vermeersch, "Van Antigone tot Dolly. Veertig jaar kritisch denken" - hoofdstuk "Vertoog over de god van het christendom", Antwerpen, Hadewijch, 1997.
  13. Robin Lane Fox, "De Bijbel: waarheid en verdichting". Uitgeverij Agon – Amsterdam, 1991.
  14. De Nieuwe Bijbelvertaling: Genesis 1:11-12,14-18,20-24,26-27
  15. De Nieuwe Bijbelvertaling: Genesis 2:7,9,19,21-22
  16. Richard Dawkins, "God als misvatting", Nieuw Amsterdam Uitgevers, 2006.
  17. Robin Lane Fox, "De Bijbel: waarheid en verdichting". Uitgeverij Agon – Amsterdam, 1991.
  18. Etienne Vermeersch, "Godsdienstgeschiedenis van het christendom" (UGent, 1996.
  19. De Nieuwe Bijbelvertaling: Marcus 16:5
  20. De Nieuwe Bijbelvertaling: Matteüs 28:1-7
  21. De Nieuwe Bijbelvertaling: Lucas 24:1-8
  22. De Nieuwe Bijbelvertaling: Johannes 20:1-17
  23. Etienne Vermeersch, "Vertoog over de god van het christendom", 1990.
  24. De Nieuwe Bijbelvertaling: Matteüs 5:18-19
  25. De Nieuwe Bijbelvertaling: Galaten 5:4
  26. De Nieuwe Bijbelvertaling: Romeinen 3:27-28
  27. Etienne Vermeersch, "Vertoog over de god van het christendom", 1990.
  28. De Nieuwe Bijbelvertaling/Statenvertaling (Jongbloed-editie): Romeinen 1:3
  29. De Nieuwe Bijbelvertaling: Matteüs 1:1-20
  30. De Nieuwe Bijbelvertaling: Lucas 1:34-35 en 3:23-38
  31. Etienne Vermeersch, "Vertoog over de god van het christendom", 1990.
  32. Etienne Vermeersch, "Vertoog over de god van het christendom", 1990.

Overgenomen van "http://nl.religion.wikia.com/wiki/Bijbelse_tegenstrijdigheden?oldid=230"

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.