Wikia


Bestand:GeneraalKapittel2006.jpg
deel van de serie over
Kloosters

en het christelijke
monastieke leven

Carlo Crivelli 052

De Ordo Canonici Regularis Praemonstratensis (O. Praem.), in het Nederlands premonstratenzers of norbertijnen, is een kloosterorde van reguliere kanunniken en lekenbroeders van de Orde van Prémontré.

Ontstaan Edit

Bestand:Norbert xanten.JPG

Deze kloosterorde werd in 1121 door de heilige Norbertus van Xanten gesticht in Prémontré, vanwaar de naam. De orde, die het beschouwende leven en de liturgische dienst verenigt met het actieve leven, zoals zielzorg en onderricht, kwam spoedig tot grote bloei. De Franse Revolutie bracht haar aan de rand van de ondergang: kloosters werden vaak opgeheven, de inwoners verdreven en de gebouwen openbaar verkocht. In de loop van de 19e eeuw kwam zij echter tot herstel.

Norbertijnen worden ook wel witheren genoemd naar hun witte habijt. De norbertijnen leven volgens de regel van Augustinus. Hun leuze luidt ad omne opus bonum paratus ("tot elk goed werk bereid"). De Norbertijnen leven niet alleen contemplatief, maar richten zich meer op praktische prediking en zielzorg. Zij bedienen vaak verschillende parochies in de onmiddellijke omgeving van hun abdijen. In de volksmond werden deze pastoors daarom witte pastoors genoemd, in tegenstelling tot de zwarte pastoors (pastoors die rechtstreeks vallen onder een bisschop).

De orde vormt anno 2005 een federatie van 36 zelfstandige canonieën van mannelijke religieuzen. Samen tellen zij wereldwijd ongeveer 1300 leden, verspreid over alle continenten en 26 landen.

De canonieën worden verder ingedeeld in zes circarieën: de Boheemse, de Brabantse, de Hongaarse, de Franstalige, de Duitstalige en de Engelstalige. De Brabantse circarie omvat de abdijen en priorijen in Nederland en Vlaanderen. Tijdens de middeleeuwen waren er veel meer circarieën, zoals Brabantia, Flandria, Florreffia en Frisia in België en Nederland.

De abt-generaal en het centraal ordebestuur zijn gevestigd in Rome. In 2003 werd pater Hermenegild Noyens als abt-generaal opgevolgd door pater Thomas Handgrätinger.

De vrouwelijke leden van de norbertijnen hebben naar analogie van de mannelijke leden verschillende benamingen: norbertinessen, premonstratenzerinnen, en in de Middeleeuwen soms "wittevrouwen".

Spiritualiteit Edit

De norbertijnen delen met andere religieuzen de roeping en opdracht om op een bijzondere wijze te getuigen van een leven overeenkomstig het Evangelie, gericht op gemeenschap tussen God en mensen en tussen mensen onderling. De wijze waarop aan deze opdracht vorm gegeven wordt vormt de spiritualiteit van een religieuze gemeenschap. De bronnen van de norbertijnse spiritualiteit zijn naast de Bijbel en de traditie, de Regel van St. Augustinus en de idealen van St. Norbertus. Centraal staat ook vandaag het gemeenschapsleven. Dit wordt kernachtig aangeduid met het begrip communio. Deze communio geeft het norbertijnse leven een eenheid: zowel gebed, werk, samenleven en pastoraal engagement worden gevoed door het gemeenschapsleven. Centraal staat de dagelijkse viering van het getijdengebed en de eucharistie, waarin elke medebroeder en de gemeenschap in communio treden met Jezus Christus. Verder wordt de verbondenheid ook beleefd in de gezamenlijke maaltijden en de ontspanningsmomenten, in het samenleven en –werken, in gesprek en overleg.

Vanuit de gemeenschap wordt het (pastorale) werk van de medebroeders gedragen, ook als zij niet in de abdij wonen. Waar een norbertijn ook leeft en werkt, hij engageert zich omwille van een zending vanuit zijn abdij. Hij streeft ernaar het gemeenschapsaspect van het (kerk)leven te bevorderen. Ook de mensen waarvoor hij zich inzet wil hij laten delen in de communio.

Bestand:Vita Norberti A.JPG

De norbertijnen in België en Nederland Edit

Verschillende abdijen werden door Norbertus zelf gesticht. Al erg vroeg, meerbepaald in 1121, stichtte Norbertus de abdij van Floreffe, op verzoek van graaf Robrecht II van Namen. Van hieruit verspreidde de orde zich naar Postel(1138) en Leffe (1152). In 1124 trok Norbertus naar Antwerpen, om daar de leer van Tanchelm te bestrijden. Het lekenkapittel stond hierbij hun kerk aan hem af, waaruit de Sint-Michielsabdij ontstond. Van hieruit werden de abdijen van Tongerlo (1130) en van Averbode (1134) gesticht. De abdij van Grimbergen werd waarschijnlijk ook door Norbertus gesticht, in 1128. De eerst abdij in hedendaags Nederland, was de abdij van Middelburg in 1128. De abdij van Berne, werd gesticht vanuit de abdij van Mariënweerd in 1134. Naast de stichtingen door Norbertus zelf, Prémontré, Laon en Floreffe, vroegen lokale heersers ook aan andere ordeleden om een abdij op te richten op hun gebied. Zo had de orde al in het midden van de twaalfde eeuw een grote verspreiding. De meeste van deze abdijen waren in hun vroegste fase vaak dubbelkloosters.

De rest van de geschiedenis is er een van pieken en dalen. Regelmatig werden abdijen verlaten en moest uitgeweken worden naar veiliger oorden. De politiek van Jozef II en vooral de Franse overheersing betekenden bijna het einde van de orde. De norbertijnen leefden verspreid als parochiepriesters. Pas na de Belgische onafhankelijkheid openden weer enkele abdijen.

Flag of the Netherlands Nederland Edit

Abdij en priorijen Edit

Norbertinessen Edit

Voormalige abdijen en kloosters Edit

Bestand:Praemonstratenser Hollar 1661.JPG

Vlag van België België Edit

Abdijen en priorijenEdit

Norbertinessen Edit

Voormalige abdijen in België en aangrenzend FrankrijkEdit

Bekende norbertijnen Edit

Externe links Edit

Norbertijnse gemeenschappen Edit

Abdij/priorij Plaats Website
Abdij van Averbode België Averbode Website Abdij
Abdij van Berne Flag of the Netherlands Heeswijk-Dinther Website Abdij
Abdij van Grimbergen België Grimbergen Website Abdij
Abdij van 't Park België Leuven Website Abdij
Abdij van Postel België Mol Website Abdij
Abdij van Tongerlo België Tongerlo Website Abdij
Priorij De Essenburgh Flag of the Netherlands Hierden Website Priorij
Priorij De Schans Flag of the Netherlands Tilburg Website Priorij
Priorij Sint Catharinadal Flag of the Netherlands Oosterhout Website Priorij

OrdeEdit

Bronnen

Bronnen

  • Handgratinger, Th. (1984). Gesandt Wie Er: Der Orden Der Pramonstratenser-Chorherrn Heute Communio, Contemplatio, Actio. Windberg: POPPE-Verlag. (de)
  • Hurk, A'van den. (1984). Norbert van gennep en zijn orde. Averbode: Altiora.
  • Vossenberg, Th. en Meerendonk, L. (2007). De geest die ons beweegt. Over Norbert en de norbertijnen. Kampen: Uitgeverij Ten Have.
ca:Premonstratencs

cs:Řád premonstrátských řeholních kanovníků cy:Urdd y Premonstratensiaid da:Præmonstratenserordenenes:Premonstratense fi:Premonstratenssit fr:Prémontrés fy:Norbertinen hu:Premontrei rend it:Canonici Regolari Premostratensi li:Norbertiene lv:Premonstrieši no:Premonstratenserordenen oc:Òrdi deus premontrés pl:Norbertanie pt:Ordem Premonstratense ru:Премонстранты sk:Premonštráti sv:Premonstratensorden

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Around Wikia's network

Random Wiki